Sivil toplum oldukça karmaşık bir kavramdır. Bu kavramın tanımlanış ve hayata geçiriliş şekli, sivil toplumun temel özelliklerinin nasıl saptandığı ve sivil toplumun durumunu değerlendirmek için nasıl bir strateji izleneceği oldukça tartışmalı bir süreçtir. Bu bölümün amacı, STEP'in kavramsal ve analitik yapısının başlıca özelliklerine değinerek, Proje'ye şekil veren ve temelinde yatan başlıca ilkeleri açıklamaktır.

STEP, sivil toplumu “aile, devlet ve piyasanın dışında kalan; birey, grup ve kuruluşların ortak çıkarlarını geliştirmek için oluşturdukları alan” olarak tanımlamıştır. Bu tanımda,

• Sivil toplum, sadece STK’ları değil, bir dizi farklı aktör ve kuruluşu kapsamaktadır.
• Sivil toplum, sivil toplum kuruluşlarının toplamından daha geniştir.
• Sivil toplum, sivil olmayan unsurları da kapsamaktadır.
• Kimin içerde, kimin dışarıda olduğu durulduğu yere göre değişebilmekte; kamu, özel sektör ve sivil toplum arasındaki sınırlar her zaman net olmayabilmektedir.

STEP, sivil toplumu Beş Temel Boyut altında incelemektedir:

1. Vatandaş Katılımı: bireylerin ve kamuoyunun sivil topluma katılım düzeyi,

2. Organizasyon Düzeyi: sivil toplum kuruluşları ve alanının kurumsallaşma düzeyi,

3. Değerlerin Uygulanışı: sivil toplum alanında benimsenip teşvik edilen değerler,

4. Etki algısı: sivil toplumun sosyal ve siyasal alandaki etkisinin içeriden ve dışarıdan algılanma şekli,

5. Ortam: sivil toplumun işlevlerini sürdürdüğü sosyo-ekonomik/politik/kültürel ortam.

Her boyut, birçok alt boyuttan ve bu alt boyutlardan her biri de çok sayıda bireysel göstergeden oluşur. STEP uygulama süreci, araştırma ve analizin, bu göstergelerin her birinin göz önüne alınarak yapılmasına odaklanmıştır.

Yukarıda söz edilen göstergelerin toplamından oluşan 5 boyut, projenin uygulandığı diğer ülkelerde de olduğu gibi, puanlanarak ülkemizdeki sivil toplumun sayısal bir değerlendirilmesi yapılmaktadır. Bu sayısal puanlama ve değerlendirme sonucunda elde edilen Sivil Toplum Karosu (aşağıda örnek bir karo bulunmaktadır), projenin uygulandığı 56 ülkede sivil toplumların uluslararası düzeyde karşılaştırılabilmesine olanak sağlayacaktır.

Yukarıda söz edilen Beş Temel Boyut'un daha iyi anlaşılması açısından, her bir boyutu oluşturan Alt-Boyutlar aşağıdaki tabloda özetlenmektedir.

Boyut ve Alt-Boyutlar
Vatandaş Katılımı	Organizasyon Düzeyi	Değerlerin Uygulanışı	Etki Algısı
Sosyal katılımın yaygınlığı Sosyal katılımın derinliği Sosyal katılımın çeşitliliği Siyasi katılımın yaygınlığı Siyasi katılımın derinliği Siyasi katılımın çeşitliliği	İç yönetim Destekleyici altyapı Sektörel iletişim ve işbirliği İnsan kaynakları Mali ve teknolojik kaynaklar Uluslararası bağlar	Demokratik karar alma mekanizmaları ve yönetişim Çalışan-İşveren Politikaları İş ahlakı, davranış kuralları ve şefaflık Çevre standartları ST genelinde değerler algısı	Duyarlılık (iç ve dış algı) Sosyal Etki (iç ve dış algı) Siyasa Etki (iç ve dış algı) Toplumsal tutum ve davranışlara etki
Ortam
Sosyo-ekonomik bağlam Sosyo-politik bağlam Sosyo-kültürel bağlam Kamu - ST ilişkisi Özel Sektör - ST ilişkisi AB Üyelik Süreci

Yukarıda kısaca değinilen STEP Kavramsal Çerçevesi hakkında daha detaylı bilgiye İngilizce olarak buradan ulaşabilirsiniz:  CSI Conceptual Framework

Yazdır