STEP Hakkinda

Kritik kalkinma ve demokratiklesme hedefleri bulunan günümüz Türkiye’sinde sivil toplum kuruluslari (STK) sivil katilim ve girisimlerin tesvik edilmesi için gerekli mekanizmalarin olusturulmasinda önemli rol oynamaktadir. Aktif ve güçlü bir sivil toplum, toplumsal hayatta demokratik uygulamalarin benimsenmesi ve farkli seslerin duyulmasi için zorunludur. Ayrica STK’lar, dünyada ve Türkiye’de vatandas katilimini temel alan yeni bir kalkinma anlayisinin kilit aktörü haline gelmektedir.

Ancak ülkemizde kamu politikalarini etkileme; devlet ve özel sektörün hesap verebilirligini saglama; vatandaslarin onlari etkileyen kamu politikalari, hak ve sorumluluklari konusunda bilgilendirilip egitilmesi; dezavantajli gruplarin ihtiyaçlarinin karsilanmasi gibi son derece önemli alanlarda etkinlik gösteren bu kuruluslar hakkinda bilinenler ve görünürlükleri, yarattiklari toplumsal faydaya kiyasla oldukça düsük düzeyde kalmaktadir. STK’lar arasi iletisim ve isbirligi imkanlarinin kisitli olmasi ve ortak hareket planlarinin yoksunlugu, sivil toplum faaliyetlerinin etkisini yayginlik ve derinlik açisindan kisitlamaktadir.

Sivil Toplum Endeksi Projesi (STEP), sivil toplumun küresel bazda degerlendirilmesini amaçlayan ilk eylem odakli ve katilimci arastirma projesidir. Projenin amaci, ülkelerde ve küresel bazda sivil toplumu degerlendirmenin yaninda, STK’larin bilgiyi üretme, analiz etme ve kullanma kapasitelerini artirarak sivil toplumu kalkinmadaki potansiyel rolünü gerçeklestirebilecek düzeyde güçlendirmektir. STEP’in özel hedefleri,

1. Türkiye’de sivil toplumun durumu hakkinda bilinenlerin (uluslararasi ve geriye dönük karsilastirma imkaniyla) ve görünürlügünün artmasi,

2. Projeye katilan paydaslarin sivil toplumun durumu ve güçlendirilmesi için izlenecek yol üzerinde fikir birligine ulasabilmesi,

3. Sivil Toplum paydaslari arasindaki iletisim ve isbirliginin artmasi, ve

4. Sivil toplumu destekleyen kuruluslarin sivil topluma iliskin bilgi toplama, analiz etme ve paylasma kapasitelerinin artirilmasidir.

STEP metodolojisi, sivil toplumun bes temel boyutunu degerlendirmek için tasarlanmistir, bunlar: (1) sivil topluma vatandas katilimi, (2) sivil toplumun organizasyon düzeyi, (3) sivil toplumda benimsenen ve savunulan degerler, (4) sivil toplum aktörlerinin gerçeklestirdigi faaliyetlerin etkisi ile (5) sivil toplumun varligini ve islevlerini sürdürdügü ortam’dir. Her boyut, birçok alt boyuttan ve bu alt boyutlardan her biri de çok sayida bireysel göstergeden olusur.

STEP uygulama süreci, tüm faaliyet ve analizlerin, bu göstergelerin her birinin göz önüne alinarak yapilmasina odaklanmistir. Bu arastirma ve analizin gerçeklestirilme süreci basli basina büyük önem tasimakla birlikte, sivil toplum agi olusturma, sivil toplum bilincinin artirilmasi, toplumun kendini yansitmasi ve kapasite olusturmak için de firsat yaratmaktadir.

STEP Kavramsal Çerçevesi ve Metodolojisi web sitesinin ilgili bölümlerinde detayli olarak açiklanmaktadir.

Tarihçe

Küresel sivil toplum hareketinin izlenmesi ve gelisiminin kayda geçirilmesi 1993'de kurulusundan itibaren CIVICUS'un öncelikli hedeflerinden biri olmustur. Kurulusun bu alandaki ilk denemesi 1997'de yayimlanan ve 60 ülkedeki sivil topluma iliskin detayli bilgi içeren The New Civic Atlas olmustur. Bu yayin ülkeler temelinde yararli bilgiler içerse de, ülkeler arasi karsilastirmaya imkan vermemesi açisindan elestirilmis ve bu husus göz önüne alinarak yenilenmesi kararlastirilmistir.  

Böylece STEP'in bugün kullandigi Sivil Toplum Karosu'nu temel alan yeni bir metod gelistirilerek* 1998 CIVICUS Konferansi'nda katilimcilara sunulmus ve STEP metodolojisinin temelleri atilmistir. Proje'nin Pilot Asamasi Ekim 2000'de 13 ülkenin katilimiyla gerçeklesmistir. Pilot Asamasi'ndan alinan dersler isiginda baslatilan Birinci Asama 2005-2006 yillari arasinda 53 ülkede uygulanmistir. Birinci asama sonunda üretilen ülke raporlari bu 53 ülkede sivil toplumun özelliklerini gözler önüne sermektedir.

2008 yilinda STEP metodolojisi tekrar gözden geçirilmis ve projenin Ikinci Asamasi Türkiye de dahil olmak üzere dünyada 56 ülkede uygulanmaya baslanmistir.

 

 

*Sivil Toplum Karosu ve STEP metodolojisini o tarihteki London School of Economics (LSE) Centre for Civil Society Direktörü Profesör Helmut Anheier tasarlamistir.